Beleggers moeten oppassen voor verborgen kosten

Beleggers vergeten in de jacht op hoge rendementen vaak te letten op de kleine cijfertjes. Een procent minder kosten kan op de groei van een beleggingskapitaal al een beslissende invloed hebben.

Veel aanbieders doen nonchalant over hun kosten, liever wijzen ze u op het rendement. Maar als er één zekerheid is bij beleggen, dan zijn het de kosten én hun negatieve invloed. Iemand die 25.000 euro belegt in een beleggingsfonds dat een gemiddeld rendement van 8 procent maakt en een 'fee' van 1 procent inhoudt, bereikt na dertig jaar een bedrag van 190.306 euro.

Liggen de kosten 1 procent hoger, dan daalt de opbrengst naar 143.587 euro. Een verschil van 46.719 euro, dus bijna 25 procent!

Lage kosten zijn geen garantie voor een goed rendement. Maar uit onderzoek blijkt wel dat beleggers die scherp letten op de kosten, een beter rendement halen dan beleggers die dat niet doen. De laatste jaren groeit de aandacht voor kosten dan ook, in het bijzonder voor kosten van beleggingsfondsen en gestructureerde beleggingsproducten zoals bijvoorbeeld garantiefondsen. De transparantie neemt ook toe. Zo zijn aanbieders verplicht om de total expense ratio (TER) op te geven en wankelt de distributiefee – de 'kickback' die banken krijgen als ze fondsen van derde verkopen – inmiddels ook in Nederland.

Niet gebaat bij transparantie

Zover is het echter nog niet. De ervaringen met de TER hebben duidelijk gemaakt dat de belangrijke beheerskosten er weliswaar onder vallen, maar dat er nog steeds kosten buiten vallen. Insiders stellen dat banken en vermogensbeheerders simpelweg niet gebaat zijn bij een volledige kostentransparantie. Wat ze kunnen, houden ze daarom uit de kostenratio. Om zo beter voor de dag te komen. Zo werd de distributiefee vaak weggemoffeld, al dient dit openbare informatie te zijn.

Ook de transactiekosten van een beleggingsfonds zitten doorgaans niet in de TER. Een fonds koopt en verkoopt voortdurend aandelen en maakt daar kosten voor. Die transactiekosten komen ten laste van het rendement en worden dus indirect betaald door de beleggers in het fonds. De ’turnover rate’ van een fonds biedt inzicht in het transactiegedrag van de beheerder. Dit percentage geeft aan welk deel er jaarlijks van de portefeuille wordt ’ververst’. Hoe hoger het percentage, des te hoger de transactiekosten. Binnen het fonds drukken ook nog eens administratie-, accountants- en marketingkosten op het rendement. Niets van dit alles valt doorgaans onder de TER.

Beleggers in een fonds betalen bij hun in- en uitstap ook zelf transactiekosten. Daarbij is het zaak ook naar de spread te kijken, het verschil tussen de bied- en laatprijs. Is die spread groot, dan leidt dit indirect tot een te hoge aankoopprijs voor beleggers en een te lage verkoopprijs. Over de waarde van de beleggingen brengen banken elk jaar ook nog bewaarkosten in rekening.

Trackers

De hoge kosten van beleggen verklaren het succes van etf’s of trackers; fondsen die een index tegen lage beheerskosten volgen. In Europa hebben ze een gemiddelde TER van circa 0,4 procent, het gemiddelde beleggingsfonds met een actieve strategie vraagt 1,7 procent. Dit is dus de TER waarin enkele kosten nog niet eens worden meegenomen.

Ook bij trackers zijn er verborgen kosten. Die liggen vooral in de aard van hun belegging, namelijk de index. Bedrijven die in een index worden opgenomen, zien doorgaans direct na het bericht van opname de koers stijgen. Het aandeel krijgt als het ware een indexpremie. De markt weet namelijk dat alle indexvolgers het nieuwe aandeel zullen moeten kopen om hun portefeuilles in lijn met de index te houden.

Dit betekent in feite dat indexbeleggers aandelen tegen een te hoge prijs oppikken. Dit verschijnsel wordt ’index turnover cost’ genoemd. Experts schatten die kosten op tussen de 0,2 en 0,8 procent per jaar. Dit verschijnsel is minder sterk bij zeer brede indexen en indexen van large caps, zo blijkt uit onderzoek van de New York University.

Bron: Telegraaf (over geld)