Inflatie groter gevaar dan faillissement

De angst van obligatiebeleggers voor betalingsproblemen groeit, mede door het nieuws over wankele begrotingen van Zuid-Europese landen. Maar volgens zakenbank Morgan Stanley moeten investeerders zich eerder zorgen maken over inflatie. Overheden zullen volgens de bank de inflatie laten oplopen om de relatieve groei van hun staatsschuld in te tomen. 'Debtflation' is de term die Morgan Stanley daarvoor gebruikt. De onderzoekers rekenen op een hoger inflatieniveau dan de markt nu inprijst.

De omvang van de Amerikaanse staatsschuld ten opzichte van het bruto nationaal product (bnp) loopt dit jaar op tot 60%, schat Morgan Stanley. Ter vergelijking: in 2007 bedroeg die ratio 37% en Nederland zit momenteel ook iets boven de 60%.

Derde Wereldoorlog

In hun rapport vergelijken de analisten de huidige situatie met de jaren na de Tweede Wereldoorlog. Alleen vlak na de oorlog was de verhouding schuld/bnp hoger. 'Vanuit een fiscaal perspectief heeft de economie net de Derde Wereldoorlog meegemaakt.'

De zakenbank verwacht dat de Amerikaanse schuld tot bnp-ratio nog zal klimmen tot 87% in 2020.

Inflatie laten oplopen

Eén manier om dat getal naar beneden te brengen, is door groei van het bnp. Maar volgens de bank moet het bnp dan onrealistisch snel groeien. Landen zullen ook de inflatie moeten laten oplopen.

Zo ging het ook na de oorlog. Bij het verkleinen van de staatsschuld ten opzichte van het bnp droeg de absolute groei van het bnp toen gemiddeld voor 1,3% bij. Het effect van inflatie op de schuld was tussen 1946 en 2003 groter, gemiddeld 1,6%. Om de huidige verhouding tussen schuld en bnp niet verder te laten groeien, is volgens de onderzoekers een inflatieniveau van 4% tot 6% nodig voor de komende tien jaar. Zelfs zonder begrotingstekort zou al 3% inflatie nodig zijn.

Gemiddeld 2,5%

De markten houden volgens Morgan Stanley slechts rekening met een gemiddelde inflatie van 2,5% voor het komende decennium. Beleggers zijn dus niet zo bang voor inflatie. Zij staan daarin zij aan zij met het Internationaal Monetair Fonds en de Organisatie voor Economisch Samenwerking en Ontwikkeling. Die verwachten de komende jaren zeer lage inflatiecijfers.

Toch blijft geldontwaarding een belangrijk thema. Ook voor aandelenbeleggers. Want inflatie kan zeer destructief zijn voor aandeelhouderswaarde. Hoe destructief, laat onderzoeksbureau McKinsey zien.

Doorberekenen

'Vluchtig bekeken lijkt het of inflatie nauwelijks van invloed is op het vermogen van een bedrijf om aandeelhouderswaarde te creëren', schrijven de onderzoekers. 'Zolang managers de hogere kosten kunnen doorberekenen aan hun klanten, zal inflatie de aandeelhouderswaarde niet aantasten. Veel bestuurders menen dat ze daarom alleen maar hoeven te zorgen dat hun winst net zo snel toeneemt als de inflatie.'

De onderzoekers waarschuwen echter dat de winst veel sneller zal moeten groeien dan de inflatie. Alleen zo wordt het afkalven van aandeelhouderswaarde vermeden.

Tekortkoming

'Van midden jaren 70 tot de jaren 80 wisten Amerikaanse bedrijven hun winst per aandeel met 10% te laten groeien, ongeveer gelijk aan het inflatiecijfer', aldus McKinsey. 'Maar om hun aandeelhouderswaarde te behouden, had de winst met 20% moeten groeien. Deze tekortkoming was een van de redenen voor de lage rendementen op aandelen in die jaren.'

McKinsey noemt verschillende redenen waarom het moeilijk is om een heel hoge winstgroei te realiseren in tijden van inflatie. Het wordt duurder om kapitaal aan te trekken. Maar een groter obstakel is dat het bedrijven in tijden van sterk oplopende inflatie niet lukt om hun hogere kosten aan klanten door te berekenen zonder dat de verkoopvolumes teruglopen.

De inflatiediscussie zet vooral het terugbrengen van overheidsschulden op de voorgrond. Maar in een ander rapport laten onderzoekers van McKinsey zien dat schuldvermindering waarschijnlijk veel wijdverbreider zal zijn.

Heatmap

In een zogenoemde heatmap lichten verschillende sectoren rood op. Zo is er een grote kans op schuldvermindering bij huishoudens in het Verenigd Koninkrijk, de VS, Spanje, Canada en Zuid-Korea. Hetzelfde geldt voor de commerciële vastgoedsector in het VK, de VS en Spanje. Ook het bedrijfsleven en de financiële sector in Spanje zijn rood gekleurd.

'Wij kunnen niet met zekerheid zeggen dat er inderdaad een vermindering van de schuldratio zal plaatsvinden', schrijven de onderzoekers, 'maar we hebben wel empirisch vastgesteld dat na een financiële crisis bijna altijd een periode van schuldvermindering volgt.'

bron: Financieel Dagblad