Nieuw regime banken treft ook belegger

Beleggers in bankobligaties opgelet! Voorstellen voor strengere eisen aan de kapitaalpositie en schuldpapier van banken kunnen doorwerken in de waarde van bankobligaties, waarschuwen beleggingsstrategen.

Zo riep ABN Amro's Ben Steinebach klanten onlangs op hun obligatieportefeuille goed te laten doorlichten. Maar vooralsnog is het niet duidelijk hoe de veranderingen die op til zijn precies gaan uitpakken. Zelfs de deskundigen zijn voorzichtig en houden het vooral bij het schetsen van verschillende scenario's zonder expliciet te worden.

Het gaat om grote bedragen: ongeveer 44% van de in de wereld uitstaande bedrijfsobligaties betreft obligaties van banken. Wereldwijd staat er zo'n $ 3000 mrd aan bankobligaties uit, waarvan een fors deel in Amerikaanse dollars. En in 2011 zou er wel eens voor $ 1000 mrd aan financieringen nodig zijn voor de bankensector, aldus de Schotse vermogensbeheerder Standard Life.

Extra rendement

De banken hebben geld nodig en de beleggers beleggingsmogelijkheden. Dat is een combinatie die moet werken. Bankobligaties zien er interessant uit. Een obligatie met een looptijd van acht jaar van ING bijvoorbeeld geeft een jaarlijks effectief rendement van 4,84%; een staatsobligatie met dezelfde looptijd maar 3,3%.

Dat extra rendement maakt de bankobligatie aantrekkelijk. Het risico is wel een stuk groter. Neem bijvoorbeeld het marktrisico. De staatsobligatie heeft een omvang van euro 13 mrd, die van ING maar euro 300 mln. Dat betekent dat er forse prijsschommelingen kunnen optreden als een grote partij (een pensioenfonds, verzekeraar of hedgefonds) een flink aantal stukken wil kopen of verkopen. Wie als kleine belegger net op zo'n ongunstig marktmoment wil in- of uitstappen krijgt een slechte prijs. In staatsobligaties zijn er altijd voldoende partijen die obligaties willen kopen of verkopen. De koers waartegen particulieren in- of uitstappen is altijd marktconform.

Geen verrassingen

Aan de genoemde ING-obligatie hangen geen toeters en bellen waardoor een houder ergens in de toekomst onprettig verrast zou kunnen worden. Veel bankobligaties kennen wel allerlei voorwaarden die het papier onaantrekkelijk kunnen maken. De vuistregel is dat een extra hoog rendement altijd extra risico betekent.

De nieuwe kapitaal- en liquiditeitseisen van Basel 3 zullen de bankwereld en daarmee de bankobligaties gaan beroeren, verwachten zowel de rente-experts van ING als obligatiestrateeg Andrew Fraser van Standard Life Investments. Basel 3 is de set regels die een commissie bankentoezichthouders van de in Basel gevestigde BIS heeft opgesteld.

De banken moeten hieraan in 2018 voldoen. Een van de eisen is dat banken meer kapitaal als reserve aan moeten houden als ze geld uitlenen. Die reserves moeten ook veiliger zijn dan voorheen en voornamelijk bestaan uit eigen vermogen en ingehouden winsten. Eeuwigdurende achtergestelde bankleningen die trekjes hadden van eigen vermogen, mogen van Basel 3 niet meer tot de bankbuffers worden gerekend. Eigen vermogen is voor banken duurder en dus wordt het aanhouden van de benodigde buffers kostbaarder. Dat zou ertoe kunnen leiden dat de winsten van banken onder druk komen. Beleggers in bankobligaties moeten hiermee rekening houden.

Gedekte obligaties

En dan is er ook nog het consultatiestuk van eurocommissaris Michel Barnier. Niet alleen de belastingbetaler zou ervoor moeten opdraaien als een bank failliet gaat, stelt hij, maar ook obligatiehouders van een probleembank zouden moeten bijdragen aan de steun. In het stuk wordt voorgesteld om in bankobligaties die na 2013 worden uitgegeven een bepaling op te nemen dat er wordt afgestempeld als een bank door bepaalde kapitaaleisen zakt.

Mede in reactie daarop geven banken momenteel veel zogenoemde gedekte obligaties uit die pakketten hypotheken of andere bankbezittingen als onderpand hebben. Dat betekent dat de houders van gewone obligaties in de toekomst achter het net kunnen vissen bij een eventueel faillissement. Een steeds grotere groep van houders van door onderpand gedekte obligaties heeft dan voorrang bij aanspraken op bankbezittingen. De bankwereld is in beweging in reactie op de bankcrisis. Voor de (toekomstige) bezitters van bankobligaties is het zaak waakzaam te zijn.

Bron: Financieel Dagblad