De Autoriteit Financiële Markten waarschuwt aanbieders van beleggingsobjecten met een inleg tussen €50.000 en €100.000 dat zij zich als gevolg van nieuwe wetgeving vóór 1 februari moeten melden. De financiële waakhond schreef dit in een brief aan een vijftigtal aanbieders, maar tot nu toe meldde er zich geen een. Bij deze partijen hebben zo’n 20.000 beleggers vele honderden miljoenen euro’s geïnvesteerd. „De troepen staan klaar, we rukken straks uit.”

Marcus Wagemakers is het onderhand wel ’beu’. Hij is hoofd integriteitstoezicht, de inlichtingen- en opsporingsdienst van de AFM. Hij werd ooit door een marktpartij uitgescholden voor ’het hoofd van de Spaanse inquisitie’. Geen man die bekendstaat om zijn zachte hand dus.

Hij vroeg jaren geleden al aan het ministerie van Financien om de vergunningsplicht voor aanbieders van beleggingsobjecten te laten gelden voor een inleg tot €100.000 in plaats van tot €50.000. „Ik maak me daar al heel lang grote zorgen over”, legt hij uit. Het zijn namelijk geen standaard beleggingen, het gaat om zeer risicovolle producten waarbij het risico wordt afgewenteld op de belegger. En het gaat om tientallen miljoenen euro’s per aanbieder.”

Wagemakers noemt een paar voorbeelden. „Tien jaar geleden had je bijvoorbeeld een partij waar je in struisvogeleieren kon beleggen. Die eieren werden struisvogels en daar zou dan uiteindelijk biefstuk van worden gemaakt. Het zou een mooi rendement opleveren. Nu zie je aanbieders van objecten als wijnranken, teakhout of lauwe grond. Dat is grond dat over een paar jaar wel eens gekocht zou kunnen worden door een projectontwikkelaar om er een kantoor of een huizenblok op te zetten.”
Het type object is dus zeer uiteenlopend, maar de manier van klantenwerving is volgens de toezichthouder opvallend vergelijkbaar. „Dat gebeurt vrij agressief. Echt foute boel. Soms zelfs met een hok met mensen die zitten te bellen en hun product op zeer overtuigende manier zitten te pushen, vergelijkbaar met de film Boiler Room (uit 2000, met onder anderen Vin Diesel en Ben Affleck, red.) Absoluut het kijken waard voor mensen die op het punt staan tienduizenden euro’s over te maken.”

Vorig jaar kreeg Wagemakers namens de AFM eindelijk zijn zin en begin dit jaar werd de grens van de vergunningsplicht opgehoogd van €50.000 naar 100.000. Dat betekent dat de AFM bij meer aanbieders gaat kijken of de bedrijfsvoering wel deugdelijk is en of de bestuurders deskundig zijn en betrouwbaar. „Zo niet, dan hebben wij het volle arsenaal tot onze beschikking.”

Dan kan de AFM een miljoenenboete opleggen of bestuurders zeggen hoe ze het beter moeten doen en als uiterste straf kunnen ze de stekker eruit trekken. „Het gaat ons erom dat aanbieders transparant zijn. Meld bij wijze van spreken dat de vennootschap die garant staat geen geld heeft. Dan kan de belegger zelf besluiten of hij dat risico aan wil gaan of niet. Die transparantie kunnen we het beste garanderen bij een vergunningsplicht.” De wetgever heeft nu een overgangsregeling ingesteld. Dat wil zeggen dat de aanbieders die het betreft voor 31 augustus een vergunning moeten aanvragen of afwikkelen (de beleggers hun geld teruggeven en de deuren sluiten).

Voor 1 februari moeten de partijen zich bij de AFM melden, vervolgens hebben ze de tijd tot 31 augustus om te bedenken of ze stoppen of doorgaan. De toezichthouder heeft de markt afgespeurd en besloot een vijftigtal aanbieders een brief te schrijven met die mededeling. Maar tot en met gisteren stond de teller op nul.
Dat geeft volgens Wagemakers te denken. „Een nette aanbieder meldt zich gewoon”, zo stelt hij. „Degene die zich verstopt, heeft een probleem. Die zullen we vinden en straffen als dat nodig is.” Vorig jaar onderzocht de AFM 36 beleggingsobjecten en trof bij allemaal maatregelen. Geen sector die het voordeel van de twijfel geniet dus.
Maar wel één waarin particulieren al dan niet met de inzet van de overwaarde van hun huis tezamen misschien wel €1 miljard hebben gestoken. De AFM adviseert de beleggers die meer dan €50.000 in één beleggingsobject hebben gestoken te informeren bij de aanbieder of ze zich hebben gemeld. „Zo niet, dan moeten alle alarmbellen afgaan.”

Bron: Telegraaf